OCAK AYINDA MUTFAK ENFLASYONU 9.02 ARTINCA YILLIK YÜZDE 108.57 OLDU VE AÇLIK SINIRI ASGARİ ÜCRETİ GEÇTİ…
Asgari ücretin 8 bin 500 lira olarak açıklanmasının ardından vatandaşlar bu rakamın geçinmeye yetmeyeceği yönünde yorumlar yapmış, asgari ücrete gelen zamlardan çok daha fazlasının gider kalemlerine geldiğini ifade etmişti.
Vatandaşlar yanılmadı. Asgari ücrete gelen zam bir ay içinde eridi. Asgari ücretle geçinmeye çalışan vatandaşlar artan zamlar karşısında ezilmeye mahkûm oldu. Gıda harcaması ile giyim, konut, kira, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı yani yoksulluk sınırı 28 bin 874 lira olarak belirlendi.
Asgari ücretin 8 bin 500 lira olması ile Türk-İş’in açıkladığı verilere göre 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı 8 bin 864 lira oldu.
MUTFAK ENFLASYONU OCAKTA YÜZDE 9,02 ORANINDA ARTTI
Türk-İş’in yaptığı araştıramaya göre zamlı, mutfak enflasyonu ocakta yüzde 9,02; yıllık yüzde 108,57 oranında arttı.
TÜRK-İŞ, çalışanların geçim koşullarını ortaya koymak ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat değişikliğinin aile bütçesine yansımalarını belirlemek amacıyla her ay yaptığı “Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması”nın Ocak 2023 sonuçlarını açıkladı.
“AÇLIK SINIRI” 8 BİN 864 LİRA OLDU
Buna göre, bu ay 4 kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarını ifade eden “açlık sınırı” 8 bin 864 lira oldu. Bekar bir çalışanın “yaşama maliyeti” aylık 11 bin 556 liraya yükseldi.
BORÇLU SAYISI ARTTI
Araştırma sonucunda yapılan değerlendirmede “İnsanlar her market-çarşı-pazara alışverişe çıktıklarında aynı -hatta daha az ve/veya daha kalitesiz- mal ve hizmetleri daha pahalıya almak zorunda kalıyorlar. Geçinecek geliri olmayan ve harcamalarından daha fazla kısamayan bireyler borçlanmak durumunda kalıyor. Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre son bir yıl içinde hem kredi kullanan kişi sayısı hem kullanılan kredi miktarı, hem finans kuruluşlarının ödenemeyen ve tasfiye olacak bireysel kredi kartı ve bireysel kredi alacak miktarları yükseliyor. Bu çetin geçim koşulları hanelerin gelir/gider dengesinin bozulmasından kaynaklanırken 1990’lar Türkiye’sinde yaşanan enflasyon-ücret-enflasyon sarmalına benzer koşullar yeniden yaşanıyor. Çareler sorunların başladığı yerde, üretim yerlerinde, yani tarlada ve ahırda aranmalıdır. Tarımsal girdilerde dışa bağımlılığın önlenmesi, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, ulusal üretimin planlaması, çiftçinin ve hayvancının para kazanmasının önünün açılması, yoksullaşan ve tüketimlerini kısmak ayrıca daha kalitesizlerini tüketmek zorunda kalan vatandaşların alım gücünün arttırılması gibi kapsayıcı plan ve çalışmalar gerekmektedir.” İfadeleri kullanıldı.
SÜT GRUBU ÜRÜNLER ZAMLANDI
Araştırmaya göre, ocakta süt, yoğurt, peynir grubundaki tüm ürünlerin fiyatları arttı. Bir ayda süt yüzde 6, yoğurt yüzde 10, peynir yüzde 13 zamlandı.
Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller, yağlı tohum ürünlerinin bulunduğu gruptaki et ürünleri de zamlandı. Bir ayda dana etinde yüzde 8, kuzu etinde yüzde 16, tavukta yüzde 9, yumurtada yüzde 4, balıkta yüzde 10 fiyat artışı yaşandı.
Baklagillerden fasulye, nohut ve yeşil mercimek fiyatları sınırlı düzeyde artarken kırmızı mercimeğin fiyatı geriledi. Yağlı tohumlarda yükseliş yüzde 10 oldu.
Ekmek ve tahıllar grubunda ise Ankara’da 200 gramlık beyaz ekmek bu ay yüzde 25 zamla 5 liraya, 200 gramlık kepek, tam buğday, çavdar ekmekleri 8 liraya yükseldi. Ankara simidinin fiyatı ağustos ayından sonra, bu ay yüzde 40 zamla 7 liraya çıktı.
Bir ayda bulgurda yüzde 6, makarnada yüzde 5, unda yüzde 8 fiyat artışı yaşadı. Pirinç ve irmik fiyatları hafif geriledi.
2022 YILINDA 52 MİLYAR 755 MİLYON LİRALIK HARCAMA
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı performans programını açıkladı. Açıklanan verilere göre Bakanlık, yoksullukla mücadele kapsamında yapılan sosyal yardımlar için 2022 yılında toplam 52 milyar 755 milyon liralık harcama yaptı.
2019 yılında 1 milyon 343 bin 109 hane Elektrik Tüketim Desteği’nden yararlanırken, 2020’de bu sayı 1 milyon 659 bin 448 haneye çıktı. Bakanlık 2021 yılında 1 milyon 801 bin 835 kişiye elektrik yardımında bulundu. 2022 yılında ise elektrik desteği alan hane sayısı ise 1 milyon 836 bin 495’e çıktı.
2 MİLYONA YAKIN ELEKTRİK DESTEĞİ
Bakanlığın açıkladığı verilere göre elektrik desteği alması beklenen hane sayısında 2023’te artış bekleniyor. Bakanlığın tahminlerine göre, 2023 yılında 1 milyon 944 bin 524 hanenin elektrik desteğinden faydalanacağı öngörüldü. Bu rakamın 2024’te 2 milyon 52 bin 553 kişi, 2025’te ise 2 milyon 155 bin 181 kişi olacağı tahmin ediliyor.
Elektrik desteği için 2021’de 1 milyar 518 milyon 798 bin TL ödenirken, 2022’de 3 milyar 797 milyon 647 bin TL elektrik yardımında bulunuldu. 2023 yılında ise 4 milyar 827 milyon 180 bin TL kaynak ayrıldı.
SOSYAL YARDIMLARA MUHTAÇ ÇOCUK SAYISI ARTTI
Aile ve Sosyal politikalar Bakanlığı’nın verilerine göre sosyal yardımlara muhtaç çocuk sayısı da arttı.
2020 yılında 129 bin 422, 2021 yılında 141 bin 275 olan aile yanında bakımı sağlanamayan çocuk sayısı 2022’de 145 bine ulaştı. 2023 tahmini ise 150 bin olarak öngörüldü. Kişi başına düşen gelir seviyesi brüt asgari ücretin üçte birinin altında olan vatandaşlar için genel bütçeden ödenen Genel Sağlık Sigortası (GSS) primine ilişkin veriler de yoksulluğu gözler önüne serdi. GSS primi devlet tarafından karşılanan kişi sayısı 2023’de 7 milyon 879 bin 277 oldu.
